Zarzecze – republika, która ogłosiła się sama
Zarzecze (lit. Užupis) to niewielka dzielnica Wilna po drugiej stronie Wilenki – i to właśnie rzece zawdzięcza litewską nazwę, która znaczy dokładnie „za rzeką”. Jeszcze trzydzieści lat temu była to okolica, którą omijało się po zmroku: sypiące się kamienice, puste warsztaty, zła sława. Dziś dzielnica jest sceną jednego z najśmielszych eksperymentów urbanistyczno-artystycznych w Europie. Niepodległość […]
Aleja Giedymina
Jest to jedna z najważniejszych i najbardziej reprezentacyjnych ulic stolicy Litwy, częściowo przekształcona w deptak. Rozciąga się od Placu Katedralnego do Wilii, tworząc naturalne połączenie między Starym Miastem a dzielnicą Zwierzyniec. Dziś mieści się tu wiele restauracji, barów oraz kawiarni, a także siedziby kluczowych instytucji, takich jak Sejm Litwy, Trybunał Konstytucyjny oraz liczne instytucje rządowe, […]
Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Wilnie
W samym sercu wileńskiego Starego Miasta, przy ulicy Dominikańskiej 12, znajduje się dziś Sanktuarium Miłosierdzia Bożego – miejsc szczególne dla pielgrzymów z całego świata. Jego historia sięga XVI wieku, gdy w 1536 roku wzniesiono tu kościół Świętej Trójcy, ufundowany przez Ulryka Hozjusza, zarządcę mennicy w Wilnie i ojca przyszłego kardynała Stanisława Hozjusza. Po wiekach zmian […]
Cmentarz Bernardyński
Cmentarz Bernardyński (lit. Bernardinų kapinės) jest od pokoleń jednym z najbardziej szanowanych miejsc pochówku mieszkańców Wilna. Spoczywają tu osoby zasłużone dla miasta i cieszące się powszechnym szacunkiem. Cmentarz leży na Zarzeczu, w historycznej części Wilna, i należy do najważniejszych miejsc pamięci i dziedzictwa kulturowego stolicy Litwy. Nad bramą wejściową widnieje znany napis “Non omnis moriar” […]
Język litewski
Językiem urzędowym Litwy jest język litewski. Należący do grupy języków wschodniobałtyckich, zachował najwięcej cech języka indoeuropejskiego. Naukowcy twierdzą, że jest on prawdopodobnie najbardziej archaicznym językiem rodziny indoeuropejskiej, „żywym muzeum” pod otwartym niebem. Język literacki ukształtował się dopiero w XIX–XX wieku, mimo że sam język jest bardzo stary. Historia piśmiennictwa litewskiego Najstarsze zachowane teksty litewskie i […]
Antokol
Antokol (lit. Antakalnis) to jedna z najstarszych dzielnic Wilna. Narodził się w XV wieku jako coś w rodzaju wielkoksiążęcej „daczy” – choć jeszcze wtedy nikt tego słowa nie znał. Rozciągnięty między wzgórzami Sapieżynek a brzegiem Wilii, obejmował tereny, które dziś kojarzymy z Parkiem Górnym (lit. Kalnų parkas), dworem Słuszków, pałacem Paców czy majątkami Sapiehów. Krajobraz […]
Starówka Wileńska
Starówka Wileńska (lit. Vilniaus senamiestis) to prawdziwa wizytówka litewskiej stolicy i żywe świadectwo jej burzliwych dziejów. Najstarsza część miasta rozciąga się na lewym brzegu Wilii, tworząc jeden z największych a zarazem najpiękniejszych zespołów staromiejskich w całej Europie Środkowo-Wschodniej – 360 ha, niemal 1487 budynków i 70 uliczek, którymi wciąż można wędrować śladami dawnych wieków. To […]
Kościół św. Piotra i Pawła – barokowa perełka Wilna, którą musisz zobaczyć
Na przedmieściu Antokol , niespełna dwa kilometry od wileńskiego Starego Miasta, stoi kościół św. Piotra i Pawła (lit. Šv. Petro ir Pauliaus bažnyčia) – budowla, która z zewnątrz nie zdradza swoich skarbów. Wnętrze świątyni to jeden z najbogatszych przykładów dekoracji stiukowej w całej Europie Środkowo-Wschodniej. Ściany, sklepienia i kopułę pokrywa – według różnych szacunków – […]
Biblioteka Uniwersytetu Wileńskiego
Biblioteka uniwersytecka jest jedną z najstarszych w Europie i najbogatszych w Litwie skarbnic książki. Licząca ponad 440 lat biblioteka godnie reprezentuje zarówno uczelnię jak i państwo litewskie.Książnicę wiedzy założono w 1570 roku (dziewięć lat przed założeniem uniwersytetu). Do dziś mieści się pierwotnym budynku. Rdzeń biblioteki utworzył księgozbiór Zygmunta Augusta. Zbiory biblioteki powiększały się dzięki darowiznom […]
Uniwersytet Wileński
Na przestrzeni wieków Uniwersytet Wileński pełnił funkcję najważniejszej placówki oświatowej Litwy, która wykształciła wiele sławnych osób. Uczelnia słynie z wysokiego poziomu nauczania i bogatej oferty akademickiej. Historia jednej z najstarszych uczelni Europy wschodniej sięga późnego średniowiecza. W 1570 roku utworzono Kolegium Jezuickie, które mieściło się w budynkachach podarowanych szkole przez biskupa Waleriana Protasewicza. Na mocy […]
Cmentarz Na Rossie: cisza, która opowiada historie
Cmentarz na Rossie (lit. Rasų kapinės), założony w 1801 roku, jest zabytkową nekropolią Wilna, jednym z najstarszych i najbardziej znanych cmentarzy litewskiej stolicy.Nazwa “Rossa” skrywa etymologiczną zagadkę, której źródło do dziś nie zostało ustalone. Przypuszczalnie wiąże się ona z nazwiskiem dawnych właścicieli tych gruntów (Rosickich). Możliwie też, że pochodzi od nazwy święta Rasos (lit. Rasos […]
Pomnik Mendoga w Wilnie
Pomnik Mendoga (lit. Mindaugas) jest symbolem wdzięczności Litwinów wobec ich pierwszego historycznego władcy, który w XIII wieku skonsolidowł plemiona litewskie w jedno państwo. To oznaka szacunku dla postaci o fundamentalnym znaczeniu dla narodzin litewskiej państwowości. Choć ani dokładna data, ani miejsce narodzin Mendoga są nieznane, jego dzieło przetrwało wieki, zarówno w źródłach historycznych, jak i […]
