Cela Konrada

Cela Konrada w Wilnie

Spis treści

Umowna Cela Konrada, w której odbywa się akcja III części mickiewiczowskich “Dziadów” znajduje się w pobliżu Ostrej Bramy. W wyniku przebudowy dawnego klasztoru bazylianów prawdziwa Cela Konrada przestała istnieć w 1867 r.

Wilno ma wiele duchowych centrów kultury polskiej. Świątynia romantyzmu – Cela Konrada (Aušros Vartų g. 7A), w której toczyła się akcja jednej z najsłynniejszych scen w literaturze polskiej – III części “Dziadów “A. Mickiewicza, jest jednym z nich.

Wejście do podwórka z Celą Konrada i kościołem unickim
Wejście do podwórka z Celą Konrada

Na początku XIX wieku klasztor bazyliański był zamieniony na więzienie stanowe, w którego celi (zwanej dziś Celą Konrada) był więziony poeta wraz z innymi filomatami. Tu zaznał Mickiewicz braterstwa, tu się narodziła więzienna solidarna więź, która stała się dla wielu pokoleń wzorem patriotyzmu.

Cela jest fikcją literacką, a zarazem niezwykłym miejscem, w którym historia przeplata się z poezją, a dramat osobisty Adama Mickiewicza z dramatem jego przyjaciół. W „Dziadach” poeta opisał emocje, które przeżył podczas przebywania w tym miejscu, w więzieniu stanowym urządzonym w budynku byłego klasztoru bazylianów. Historyczna cela przestała istnieć w 1867 roku (w wyniku ostatniej przebudowy klasztoru Bazylianów).

Budynek obok Celi Konrada w którym był więziony Adam Mickiewicz
Były klasztor Bazylianów

Dzisiejsza umowna Cela Konrada mieści się w jednym z prawdopodobnych, ale nie właściwych miejsc, gdzie sześć miesięcy (od 1823.10.23 do 1824.04.21) był więziony Adam Mickiewicz wraz z towarzyszami. Byłych członków tajnych towarzystw Filaretów i Filomatów przemieszczono do dalekich guberni.

W 1929 roku, z okazji obchodów 350-lecia Uniwersytetu Stefana Batorego w celi umieszczono tablicę z łacińskim napisem wziętym z Prologu do III części „Dziadów”, gdzie 1 listopada 1823 roku romantyczny nieszczęśliwy kochanek Gustaw przeistoczył się w nowego bohatera Konrada, bojownika o wolność swojego narodu. Wtedy wmurowano pamiątkową tablicę w języku łacińskim: „Bogu Najlepszemu. Gustaw zmarł tu 1823, 1 listopada. Tu narodził się Konrad 1823, 1 listopada”. W słynnej celi bohater A.Mickiewicza wygłaszał Wielką Improwizację, a ksiądz Piotr wypędzał z niego złego ducha.

W okresie międzywojnia w Celi Konrada działalo muzeum pamiątek Mickiewiczowskich, odbywały się słynne “Środy Literackie” (spotkania polskiej przedwojennej elity literackiej), tu debiutowały “Żagary”. Tradycja “Śród Literackich” wróciła dopiero w 1992 roku. W pierwszej Środzie Literackiej brał udział poeta Czesław Miłosz (tu odebrał też honorowe obywatelstwo Republiki Litewskiej).

Tablica informacyjna - Cela Konrada
Tablica informacyjna – Cela Konrada

Nowa Cela Konrada została otwarta w 2009 roku.

Muzeum (ekspozycja), znajdujące się w niewielkim pomieszczeniu,  które jest podzielone na dwie części.

W jednej z nich znajduje się zaaranżowana cela (prycza ze słomą, stół, lichtarz z palącą się świecą). Zabite deskami okna wprowadzają w atmosferę więziennego nastroju.
W drugiej części mieści się ekspozycja o życiu i twórczości poety przygotowana staraniem Muzeum Literatury Mickiewicza w Warszawie. Ukazuje sylwetki profesorów Uniwersytetu Wileńskiego i prześladowanych studentach tej uczelni oraz opowiada o procesie filomatów i filaretów .

Dzielnica: Stare Miasto
Adres: Aušros Vartų g. 7A
Godziny otwarcia: 10:00-17:00 (I-VII)

Wycieczka

5%

zniżki

Przewodnik po
Wilnie

Aleksandra Jankowicz