Narodowe Muzeum Sztuki im. M. K. Čiurlionisa w Kownie
Narodowe Muzeum Sztuki M. K. Čiurlionisa w Kownie należy do najstarszych instytucji muzealnnych na Litwie. Zostało założone w 1921 roku, a od 1944 roku nosi imię wybitnego litewskiego malarza i kompozytora. Zbiory placówki liczą ponad 350 tysięcy obiektów, w tym około 3 tysięcy rzeźb pochodzących z różnych regionów kraju. Stała ekspozycja przedstawia rozwój sztuki litewskiej, a szczególne miejsce zajmuje w niej obszerna kolekcja prac samego Čiurlionisa.
Litewskie Muzeum Wojny im. Witolda Wielkiego
Muzeum Wojny im. Witolda Wielkiego (lit. Vytauto Didžiojo karo muziejus) w Kownie to jedna z najważniejszych placówek historycznych na Litwie. Uroczyste otwarto je 16 lutego 1921 roku, a poświł je ksiądz Jonas Mačiulis-Maironis, wybitny poeta i duchowny. Rok później wydano rozkaz, na mocy którego cała armia miała włączyć się w tworzenie zbiorów.
Wojsko aktywnie uczestniczyło w zbieraniu eksponatów związanych z walkami o niepodległość i historią armii. Szczególną uwagę poświęcono gromadzeniu broni, portretów dowódców, fotografii zasłużonych żołnierzy, dokumentów oraz odznaczeń. Żołnierze zostali również wezwani do zbierania historycznych pamiątek w swoich miejscach służby i zamieszkania.
Dziś w muzeum można zobaczyć uzbrojenie i mundury z różnych epok, ordery i odznaczenia oraz pamiątki związane z Witoldem Wielkim. Osobne wystawy poświęcono konfliktom XX wieku, a na wolnym powietrzu prezentowane są samoloty inne pojazdy wojskowe.
Plac Jedności Narodowej
Muzeum Wojny im. Witolda Wielkiego stoi przy Placu Jedności (lit. Vienybės aikštė). Teren zaprojektowano w 1843 roku w ramach rozbudowy Kowna, a jego plan zatwierdzono ukazem carskim w 1847 roku. Miał wówczas formę kwadratu przy maneżu kawaleryjskim i koszarach, a od 1862 roku służył jako targ konny.
W 1919 roku, gdy Kowno zostało tymczasową stolicą Litwy, plac przemianowano na Plac Jedności i nadano mu reprezentacyjny charakter. Stanęły tu m. in. pomnik Wolnośi autorstwa Juoazasa Zikarasa, monument poświęcony poległym za wolność Litwy oraz popiersia wybitnych postaci.
W czasie II wojny światowej plac uległ zniszczeniom i przebudowie. Dopiero pod koniec XX wieku odtworzono jego historyczne elementy, w tym rzeźby i pomniki.
W latach 2017-2022 przeprowadzono gruntowną modernizację. Powstał teren rekreatywny z zielenią, fontannami, amfiteatrem i miejscami wypoczynku. Projekt otrzymał nagrodę iF Design. Dziś plac wraz z ogrodem Muzeum Wojny tworzy spójną całość o powierzchni 2 hektarów.
Wzgórze w Aleksocie
Dawniej, jak głosi legenda, na wysokie wzgórze Aleksotas wspinali się poszukiwacze miłości, pragnący spotkać boginię Aleksotę, utożsamianą z Miłdą. Jednak ci, którzy w drodze odważyli się spojrzeć w dół, natychmiast zamieniali się w kamień. Choć dziś pozostaje to jedynie piękną opowieścią, jedno jest pewne – zakochanych na tym wzgórzu nie brakuje. To właśnie tutaj wiele par podziwia romantyczne zachody słońca nad Kownem, celebruje zaręczyny lub uwiecznia swój ślubny dzień na pamiątkowych fotografiach.
Nazwa tej okolicy wywodzi się od stoczni rzecznych (aleksotai), ale XIX wieczna romantyczna mitografia Narbutta nadała jej mitologiczny wymiar. Wzgórze dzięki swojemu strategicznemu położeniu nad Niemnem – odgrywało kluczową rolę w historii militarnej, lotniczej i kulturalnej Kowna przez ponad sześć stuleci.
W 2018 roku przeprowadzono modernizację tarasu widokowego Aleksotas, dzięki czemu miejsce to stało się jeszcze bardziej atrakcyjne dla mieszkańców i turystów. Na odwiedzających czeka tu wyjątkowa rzeźba Perkuna – potężnego boga piorunów, jednego z najważniejszych bóstw mitologii bałtyjskiej.
Dom Perkuna
Zabytek świeckiej architektury późnogotyckiej został wzniesiony w XVII wieku. Usytuowany jest na Starym Mieście w Kownie, fasadą zwrócony ku ulicy Aleksota. Budowla znalazła się na drodze prowadzącej dawniej od Starej Przystani na rynek miejski.
W XVI wieku kamiennica przeszła na własność jezuitów, którzy w 1643 roku przekształcili ją w murowaną kaplicę. Od XVIII wieku funkcjonowała tu szkoła jezuicka. Jednak prawdziwa historia tego budynku nabrała życia dopiero w epoce romantyzmu, gdy otoczony aurą legend, niczym oplatający go bluszcz, zaczął być nazywany domem Perkuna (lit. Perkūno namas) .
Galeria Podwórkowa (lit. Kiemo Galerija)
Kolejną atrakcją Kowna jest Galeria Podwórkowa w samym sercu miasta jest przestrzenią, w której sztuka splata się z historią, pamięcią i wspólnotą. Znajduje się przy ul.Elizy Orzeszkowej 21 (E. Ožeškienės g.), której nazwa nie zmieniła się od ponad stu lat, tuż obok kowieńskiej synagogi.
To właśnie tutaj, wśród domów, gdzie w okresie międzywojennym mieszkały głównie żydowskie rodziny, odżywa przeszłość i rodzi się nowy sposób współistnienia mieszkańców. Pomysłodawcą i duszą tego miejsca jest Vytenis Jakas, litewski artysta, który mieszka tu już od kilkunastu lat.
Kiedy przybyl tu, zauważył, że sąsiedzi ze sobą prawie nie rozmawiają jak to było kiedyś w podwórkach. Postanowił więc zmienić przestrzeń poprzez sztukę, odtwarzając historie dawnych mieszkańców na ścianach domów i tworząc z podwórka wspólne dzieło.
Na ścianach wiele lokalnych akcentów – malowidła, portrety, symbole i drobne instalacje – wiszące buty, wiatrak, kolorową ławkę, stary rower na balkonie, a nawet porzuconą wannę. Wszystko to tworzy „historię zakorzenioną w miejscu”, która łączy przeszłość z teraźniejszością.
Ratusz i Plac Ratuszowy
Ratusz w Kownie, którego budowę rozpoczęto w 1542 roku, to jeden z najcenniejszych zabytków litewskiego Starego Miasta, łączący w swojej architekturze elementy gotyku, baroku i wczesnego klasycyzmu. Jego najbardziej charakterystycznym elementem jest smukła, 53-metrowa wieża, najwyższa na Starym Mieście.
Na przestrzeni wieków ratusz pełnił różne funkcje — odbywały się tu targi, jarmarki i sądy, a w podziemiach mieściły się więzienie i magazyny. W 2024 roku zakończono dużą renowację, w ramach której budynek przystosowano do funkcji muzealnej według projektu pracowni Processoffice. Dziś ratusz mieści współczesne Muzeum Miasta Kowna, pozostając jednocześnie miejscem uroczystości ceremonialnych, w tym ślubów i oficjalnych powitań gości miasta.
