W Wilnie znajduje się niezwykły obraz, otoczony czcią od blisko czterech stuleci. Wokół niego zrodziła się piękna tradycja – każdego roku wierni gromadzą się na odpuście ku czci Matki Bożej Ostrobramskiej. Do Tej, którą rozsławił Adam Mickiewicz w Inwokacji „Pana Tadeusza”, przez wieki ciągnęli pielgrzymi z najdalszych zakątków świata. Według przekazów przed Jej obliczem modlił się poeta, „klęcząc z twarzą ukrytą w dłoniach”.
Od drugiej połowy XVII wieku obraz otaczano kultem lokalnym, który z czasem nabrał wymiaru narodowego i patriotycznego. Jan Paweł II tak wspominał swoją modlitwę przed obrazem Matki Bożej Ostrobramskiej:
„Kiedy mogłem kontemplować oblicze Matki Bożej w sanktuarium w Ostrej Bramie w Wilnie, skierowałem do Niej słowa wielkiego polskiego poety Adama Mickiewicza: „Panno święta…” I głos mi się załamał…” (13 maja 1994 r.).
Wpatrując się w oblicze Maryi Ostrobramskiej, trudno nie zatrzymać wzroku na Jej oczach, spuszczonych w pokorze, a jednak pełnych czułości. Nie ma w nich triumfu ani majestatu, jest za to cisza łaski. Ta cisza mówi więcej niż słowa: oto Maryja, pełna łaski. Łaska nie krzyczy, nie domaga się uznania, spływa cicho, jak światło, które ogrzewa serce. Przyjąć ją to pozwolić Bogu zamieszkać w sobie tak, jak uczyniła to Maryja: z ufnością i bez oporu. Wtedy również ludzkie serce staje się małą Ostrą Bramą, miejscem, przez które łaska może przenikać do świata.
Sercem tego świętego miejsca pozostaje sam obraz Ostrobramskiej Matki Miłosierdzia. Namalowano go około 1620-1630 roku, najpewniej w Wilnie, na wzór kompozycji niderlandzkiego malarza Martina de Vosa. Przedstawia Maryję z pochyloną głową i rękami skrzyżowanymi na piersi, pełną skupienia, pokory i łagodności. Obraz zawieszono na miejskiej bramie, a opiekę nad nim objęli karmelici bosi z sąsiedniego klasztoru przy kościele św. Teresy. To oni zbudowali kaplicę i rozsławili jego kult. Choć karmelitów od dawna tu nie ma, ich duchowość wciąż żyje w murach świątyni i w sercach pielgrzymów.
W kolejnych stuleciach obraz wielokrotnie odnawiano. Dawni konsaerwatorzy nie zawsze trzymali się pierwotnej techniki malarskiej, a jednak wizerunek nie stracił blasku ani duchownej mocy.
Już przed Powstaniem Styczniowym w rozbrzmiewały w Ostrej Bramie litanie, a Stanisław Moniuszko skomponował dla tego miejsca słynne Litanie Ostrobramskie. Szczególnym wydarzeniem pozostaje doroczny odpust Opieki Matki Bożej Ostrobramskiej, Matki Miłosierdzia, zwany Opiekami. W 2026 roku będą obchodzone w dniach 15–22 listopada. Tegoroczny temat opiek „Matka Nieustającej Pomocy” zachęca spojrzeć na Maryję jak na kochającą Matkę, która zawsze jest blisko swoich dzieci.
https://ausrosvartai.lt/pl/opieki-2026/
Czytaj więcej:
