Narodowe Muzeum Sztuki M. K. Čiurlionisa w Kownie
Narodowe Muzeum Sztuki M. K. Čiurlionisa w Kownie to najstarsze muzeum na Litwie, działające od 1921 roku, a od 1944 noszące imię wybitnego artysty. Jego modernistyczny budynek wyróżnia się koroną – symbolem obecnym w twórczości Čiurlionisa. Placówka gromadzi ponad 350 tysięcy eksponatów, w tym 3 000 rzeźb z całego kraju. Część ekspozycji poświęcona jest rozwojowi sztuki litewskiej, a odwiedzający mogą podziwiać bogatą kolekcję prac samego Čiurlionisa.
Litewskie Muzeum Wojskowe im. Witolda Wielkiego
Litewskie Muzeum Wojskowe im. Witolda Wielkiego (lit. Vytauto Didžiojo karo muziejus) w Kownie to jedno z najważniejszych muzeów historycznych na Litwie. Zostało uroczyście otwarte 16 lutego 1921 roku w Kownie, a jego poświęcenia dokonał ksiądz Jonas Mačiulis-Maironis. Rok później wydano rozkaz, który zobowiązywał całą armię do wspólnego tworzenia muzeum.
Wojsko aktywnie uczestniczyło w zbieraniu eksponatów związanych z walkami o niepodległość i historią armii. Szczególną uwagę poświęcono gromadzeniu broni, portretów dowódców, fotografii zasłużonych żołnierzy, dokumentów oraz odznaczeń. Żołnierze zostali również wezwani do zbierania historycznych pamiątek w swoich miejscach służby i zamieszkania.
Muzeum prezentuje bogate zbiory, obejmujące broń i mundury z różnych okresów historycznych, ordery i odznaczenia; eksponaty związane z Witoldem Wielkim. Zawiera wystawy o XX-wiecznych konfliktach oraz ekspozycję plenerową (samoloty i inne pojazdy wojskowe.
Plac Jedności Narodowej
Muzeum mieści się przy Placu Jedności Narodowej (lit. Vienybės aikštė) i pełni ważną rolę w kształtowaniu litewskiej tożsamości historycznej. Plac zaprojektowano w 1843 roku jako część rozbudowy Kowna, a jego plan zatwierdzono dekretem carskim w 1847 roku. Początkowo funkcjonował jako kwadratowa przestrzeń przy maneżu kawalerii i koszarach, a od 1862 roku służył jako targ konny.
W 1919 roku, gdy Kowno zostało tymczasową stolicą Litwy, plac przemianowano na Plac Jedności i nadano mu reprezentacyjny charakter. Powstały tu ważne pomniki, m. in.”Wolność” autorstwa Juoazasa Zikarasa oraz monument „Poległym za wolność Litwy”, a także popiersia wybitnych postaci.
W czasie II wojny światowej plac uległ zniszczeniom i przebudowie. Dopiero pod koniec XX wieku przywrócono jego historyczne elementy, w tym rzeżby i pomniki.
W latach 2017-2022 przeprowadzono gruntowną modernizację, tworząc nowoczesną przestrzeń rekreacyjną z zielenią, fontannami, amfiteatrem i infrastrukturą wypoczynkową. Projekt zdobył prestiżową nagrodę iF Design. Dziś plac, wraz z ogrodem Muzeum Wojskowego Witolda Wielkiego, stanowi spójną i ważną przestrzeń miejską o powierzchni 2 hektarów.
Wzgórze Aleksota
Dawniej, jak głosi legenda, na wysokie wzgórze Aleksotas wspinali się poszukiwacze miłości, pragnący spotkać boginię Aleksotę, utożsamianą z Miłdą. Jednak ci, którzy w drodze odważyli się spojrzeć w dół, natychmiast zamieniali się w kamień. Choć dziś pozostaje to jedynie piękną opowieścią, jedno jest pewne – zakochanych na tym wzgórzu nie brakuje. To właśnie tutaj wiele par podziwia romantyczne zachody słońca nad Kownem, celebruje zaręczyny lub uwiecznia swój ślubny dzień na pamiątkowych fotografiach.
Nazwa tej okolicy wywodzi się od stoczni rzecznych (aleksotai), ale XIX wieczna romantyczna mitografia Narbutta nadała jej mitologiczny wymiar. Wzgórze dzięki swojemu strategicznemu położeniu nad Niemnem – odgrywało kluczową rolę w historii militarnej, lotniczej i kulturalnej Kowna przez ponad sześć stuleci.
W 2018 roku przeprowadzono modernizację tarasu widokowego Aleksotas, dzięki czemu miejsce to stało się jeszcze bardziej atrakcyjne dla mieszkańców i turystów. Na odwiedzających czeka tu wyjątkowa rzeźba Perkuna – potężnego boga piorunów, jednego z najważniejszych bóstw mitologii bałtyjskiej.
Dom Perkuna
Zabytek świeckiej architektury śpóźnogotyckiej został wzniesiony w XVII wieku. Usytuowany jest na Starym Mieście w Kownie, fasadą zwrócony ku ulicy Aleksota. Zabytek znalazł się na drodze prowadzącej dawniej od Starej Przystani na rynek miejski.
W XVI wieku kamiennica przeszła na własność jezuitów, którzy w 1643 roku przekształcili ją w murowaną kaplicę. Od XVIII wieku funkcjonowała tu szkoła jezuicka. Jednak prawdziwa historia tego budynku nabrała życia dopiero w epoce romantyzmu, gdy otoczony aurą legend, niczym oplatający go bluszcz, zaczął być nazywany domem Perkuna (lit. Perkūno namas) .
Galeria Podwórkowa (lit. Kiemo Galerija)
Kolejną atrakcją Kowna jest Galeria Podwórkowa w samym sercu miasta jest przestrzenią, w której sztuka splata się z historią, pamięcią i wspólnotą. Znajduje się przy ul.Elizy Orzeszkowej 21 (E. Ožeškienės g.), której nazwa nie zmieniła się od ponad stu lat, tuż obok kowieńskiej synagogi.
To właśnie tutaj, wśród domów, gdzie w okresie międzywojennym mieszkały głównie żydowskie rodziny, odżywa przeszłość i rodzi się nowy sposób współistnienia mieszkańców. Pomysłodawcą i duszą tego miejsca jest Vytenis Jakas, litewski artysta, który mieszka tu już od kilkunastu lat.
Kiedy przybyl tu, zauważył, że sąsiedzi ze sobą prawie nie rozmawiają jak to byłó kiedyś w podworkach. Postanowił więc zmienić przestrzeń poprzez sztukę, odtwarzając historie dawnych mieszkańców na ścianach domów i tworząc z podwórka wspólne dzieło.
Na ścianach wiele lokalnych akcentów – malowidła, portrety, symbole i drobne instalacje – wiszące buty, wiatrak, kolorową ławkę, stary rower na balkonie, a nawet porzuconą wannę. Wszystko to tworzy „historię zakorzenioną w miejscu”, która łączy przeszłość z teraźniejszością.
