Kościół św. Kazimierza

Kościół św. Kazimierza w Wilnie

Spis treści


Kościół św. Kazimierza, opiekuna podróżnych i rzemieślników, nosi imię Kazimierza Jagiellończyka – patrona Wilna, kanonizowanego w 1602 roku. Już dwa lata po tym wydarzeniu, w 1604 roku, rozpoczęto budowę świątyni jako wotum dziękczynne za wyniesienie go na ołtarze.


Uroczystości kanonizacyjne św. Kazimierza odbyły się w maju 1604 roku i trwały trzy dni. Ich kulminacją był 12 maja, kiedy poświęcono kamień węgielny pod budowę kościoła. Według kronik jezuitów, do fundamentów kościoła przyniesiono trzy ogromne głazy stojące poza murami miasta. Nie poradziłoby sobie z nimi nawet sto wołów, lecz pewnego dnia ponad 700 osób, żartując i śmiejąc się, przy pomocy lin przywlekło pierwszy głaz na miejsce budowy, obiecując, że tak samo zrobią z pozostałymi. „W krótkim czasie – notuje kronikarz – olbrzymy te postawiono dokładnie tam, gdzie trzeba, dzięki poświęceniu ludzi”.

W uroczystościach uczestniczyli najwyżsi dostojnicy świeccy i duchowni Wilna, m.in. biskup Benedykt Woyna, Lew Sapieha, Mikołaj Krzysztof Radziwiłł „Sierotka” oraz Jan Karol Chodkiewicz. Procesja wyruszyła z kościoła św. Stefana do katedry wileńskiej, niosąc brewiarz przywieziony z Rzymu i chorągiew św. Kazimierza. Na trasie ustawiono cztery arki triumfalne, przy których studenci Akademii Wileńskiej prezentowali intermedia.

Kamień węgielny pod budowę kościoła poświęcił biskup wileński Benedykt Woyna. Prace budowlane i wykończeniowe trwały do 1616 roku, natomiast konsekracji świątyni dokonano w 1635 roku.

Na lokalizację kościoła wybrano jedno z najbardziej prestiżowych miejsc w Wilnie, pomimo zwartej zabudowy miejskiej. W latach 1601–1605 prowincjał jezuicki Piotr Boksza skupował od mieszczan parcele przeznaczone pod zespół kościelny oraz Dom Profesów. Mieszkali w nim jezuici, którzy ukończyli formację i złożyli śluby zakonne. Po utworzeniu w 1608 roku prowincji litewskiej i polskiej Dom Profesów stał się jej ważnym ośrodkiem administracyjnym – siedzibą prowincjała oraz miejscem przechowywania archiwum.

Dzisiejszy wygląd kościoła znacznie różni się od pierwotnej formy wzniesionej w XVII wieku, a następnie przebudowywanej przez jezuitów. W połowie XVIII wieku pracami renowacyjnymi kierował Jan Krzysztof Glaubitz, nadając świątyni cechy późnego baroku.

W drugiej połowie XVIII wieku fasadę świątyni zdobiły figury św. Kazimierza oraz Najświętszej Marii Panny. W niszy frontowej, na blasze, znajdował się malowany wizerunek ukrzyżowanego Chrystusa, a ponad nim duży krzyż kościelny z monogramem Towarzystwa Jezusowego.

Jednemu z dzwonów umieszczonych w wieżach nadano imię św. Kazimierza. Fronton przedsionka ozdabiał gipsowy herb rodowy Wazów – snopek – nawiązujący do fundatorów świątyni: króla Zygmunta III Wazy, inicjatora budowy, oraz jego syna Karola Ferdynanda Wazy.

Kościół św. Kazimierza wielokrotnie padał ofiarą pożarów i był przebudowywany. W 1812 roku wojska francuskie urządziły w nim magazyn zboża, a po upadku Powstania Listopadowego przekształcono go w cerkiew św. Mikołaja. Około trzydzieści lat później carski namiestnik, generał-gubernator Michaił Murawjow, zlecił rosyjskiemu architektowi Mikołajowi Czaginowi kolejną przebudowę – skrócono wieże, a barokowe hełmy zastąpiono bizantyjskimi kopułami. Wówczas zaburzono pierwotne proporcje kościoła – od strony wejścia dobudowano przedsionek zwieńczony kopułą z charakterystycznym, cebulastym hełmem. Fasada została wzbogacona o dodatkowe ornamenty, odpowiadające estetyce architektury prawosławnej. Jednocześnie zlikwidowano pierwotne zwieńczenie kopuły (koronę), które było istotnym elementem barokowej sylwety świątyni. W jego miejsce pojawiła się forma typowa dla cerkwi, całkowicie zmieniająca odbiór budynku. Dlatego patrząc dziś na fasadę kościoła, warto pamiętać, że jest ona efektem wielu historycznych przekształceń, a nie wiernym odzwierciedleniem pierwotnego, jezuickiego projektu.

Podczas I wojny światowej, po zajęciu Wilna przez Niemców, świątynia pełniła funkcję protestanckiego kościoła garnizonowego. W tym czasie fasada kościoła zyskała neobarokowe zdobienia, które przetrwały do dziś.

W 1917 roku kościół zwrócono katolikom, a w 1925 roku jezuici przeprowadzili jego renowację. Mogli jednak korzystać z niego jedynie przez kilka dziesięcioleci. Po II wojnie światowej świątynię zamknięto, a w latach 1966–1989 mieściło się w niej Muzeum Ateizmu.

Ponownie zwrócono ją wiernym W 1989 roku. Do dziś z dawnego barokowego wyposażenia wnętrza kościoła ocalały wyłącznie malowidła na kopule, ołtarz główny. W październiku 1988 r. kościół św. Kazimierza został przekazany wiernym. Po zakończeniu prac restauracyjnych, 3 marca 1991 r. arcybiskup Julijonas Steponavičius dokonał jego poświęcenia. Od tego czasu w kościele ponownie działają jezuici.

W 1997 roku w świątyni zainstalowano tzw. dzwony na wiatr – współczesną instalację artystyczną reagującą na podmuchy powietrza. Wydobywające się z niej dźwięki i melodie zależą od kierunku oraz siły wiatru. Pod częścią kościoła znajduje się krypta, w której przechowywane są relikwie św. Andrzeja Boboli, niegdyś proboszcza tej świątyni, o czym przypomina tablica pamiątkowa umieszczona w przedsionku.

Powiązane Kategorie:

Najczęściej zadawane Pytania

Autobusem Warszawa ↔︎ Wilno

LuxExpress | Ecolines | Flixbus


Dworzec Autobusowy (Vilnius Bus Station →) obsługuje połączenia międzynarodowe i krajowe.
Adres: Sodų g. 22, Vilnius.

Dworzec autobusowy jest w odległości 11 min. pieszo od Ostrej Bramy → 


Samochodem

Litwa posiada dobrą infrastrukturę dróg i autostrad. Korzrystanie z dróg jest bezpłatne dla samochodów osobowych oraz motocykli.


Pociągiem

Wilno posiada jeden dworzec kolejowy.
Geležinkelio g. 16, Vilnius
ltglink.lt/en


Dworzec kolejowy jest usytuowany obok Dworca Autobusowego oraz w 10min. pieszo od Ostrej bramy.


Wileński dworzec kolejowy posiada dobre połączenie komunikacyjne ze wszystkimi dzielnicami miasta.

Bilety kolejowe można kupować w kasach na dworcu, w internecie.


Samolotem

Wilno posiada jedyne lotnisko (VNO) oddalone od centrum 6 km. (patrz na mapie)

Informacja lotniska: vilnius-airport.lt/en/

Aby dojechać do centrum miasta, można skorzystać z komunikacji miejskiej: linia 1, 2, 88, linia pospieszna 1G, 2G, linia nocna 88 N.


Czytaj dalej: Jak dojechać do Wilna →

Najdogodniejsze dzielnice

  • Stare miasto (lit. Senamiestis)
  • Popławy (lit. Paupys)
  • Zarzecze (lit. Užupis)
  • Sznipiszki (lit. Šnipiškės)
  • Nowe miasto (lit. Naujamiestis)

Rodzaj zakwaterowania:

  • Wynajem apartamentów
  • Hotele lub Hostele
  • Kwatery prywatne
 Rodzaje transportu publicznego:
  1. Autobus/Trolejbus jednorazowy koszt przejazdu:
    30min / 0.65€
    60min / 0.9€
    Zniżki
  2. Rozkład jazdy komunikacji miejskiej: JUDU.LT
  3. Elektryczne hulajnogi (Bolt, Scoot911)
  4. Rowery miastoweCYCLOCITY.LT
  5. Pociągiem do Trok (~35min) 
    Vilnius → Trakai (LTGLINK.LT)

W Wilnie działa kilkanaście korporacji taksówkarskich.

Najpopularniejszą taksówką jest Bolt, Uber, eTransport, eTaksi, Taxi.lt, A2B, Yandex Go.


Numer kierunkowy na Litwie: (+370 …….)*.


Ceny podane w internecie nie są dokładne, dlatego warto zapytać o dokładną cenę za 1 km podróży.


Najlepiej jest zamówić taksówkę online (dzięki aplikacji mobilnej), gdyż wsiadając bezpośrednio do taksówki zapłacimy drożej.


Niektóre samochody korporacji taksówkarskich są zaopatrzone w najnowszy sprzęt, mają internet Wi-Fi oraz możliwość płacenia kartą.


Na życzenie klienta kierowca wystawia paragon (lub fakturę) zawierającą przebytą odległość w km, cenę za km, sumę do zapłaty oraz kod kierowcy pojazdu.

  1. Ostra brama oraz Ulica Ostrobramska (lit. Aušros vartų g.)
  2. Katedra Wileńska (klasycyzm), Plac katedalny oraz pomnik Mendoga (lit. Mindaugas)
  3. Kościół św. Anny (gotyk)
  4. Kościół św. Piotra i Pawła (barok)
  5. Ulica zamkowa (lit. Pilies g.)
  6. Aleja Giedymina (lit. Giedymino pr.)
  7. Punkt widokowy – Wieża Giedymina
  8. Ogród Bernardyński
  9. Troki (okolice Wilna; 30km)
    Więcej →

Poznaj Wilno – Twoje kompleksowe źródło informacji o stolicy Litwy. Odkryj najpiękniejsze atrakcje, zabytki i ukryte perełki Wilna. Sprawdź praktyczne porady dla turystów, poznaj historię miasta oraz lokalne wydarzenia.
Zainspiruj się i zaplanuj niezapomnianą podróż do serca Litwy!

Czas: GMT+2 (+1h w porównaniu do czasu polskiego)

Liczba mieszkańców: 562 tys. (2021)

Obszar miasta: 402 km²

Waluta: Euro (EUR)

Prąd stały: 220V

Język: W Wilnie łatwo można porozumieć w języku: litewskim (państwowy), angielskim, rosyjskim (szczególnie z osobami w wieku starszym), polskim.

Telefoniczne numery kierunkowe: +370 (Litwa)

Liczba mieszkańców: 562 000 (Okręg wileński: 847,754)

Podział miasta: 20 dzielnic + 1 prowincja miejska

Kod pocztowy: LT-01001 (Główny urząd pocztowy – Post.lt)

Współrzędne geograficzne: 54°41″ N. 25°17″ E. (wikimedia.org)

Wysokość: 112–148 m n.p.m.

Oficjalna witryna miasta: Vilnius.lt

Życie ujściu dwóch Wilii i Wilenki toczyło się znacznie wcześniej niż pojawiła się pierwsza formalna wzmianka o Wilnie w 1323 r. w źródłach pisanych. Legenda o żelaznym wilku opowiada, że miasto założył książę Giedymin.


Istniały równolegle dwa centra osadnicze na grodziskach: Miasto Dolne z Zamkiem Górny oraz Miasto Krzywe. Tu zlokalizowano centrum państwa litewskiego. Chrystianizacja WKS po 1387 r. i lokacja Wilna na prawie magdeburskim za czasów Jagiełły, zmieniły wieloletni kierunek rozrastała się stolicy, która odtąd zmierza w stronę Starego Miasta.


Miasto miało odrębne dzielnice, co podzieliło go na cześć pogańską, katolicką i prawosławną (civitas Ruthenica). Mieszkali tu poganie, prawosławni i katolicy. W końcu XIV w. zbudowano katedrę wileńską oraz pierwsza farę miejską (kościół pw. św. Janów), ratusz miejski. Wzrosła rola gospodarcza stolicy WKL, która w 1432 r. uzyskała prawo składu w 1432 roku.


Następni Jagiellonowie rozbudowywali miasto, pałace, renesansową rezydencję Pałac Władców na Zamku Dolnym.


Na początku XVI wieku Wilno zostało otoczone murem obronnym,powstała mennica, szpitale, w 1536 zbudowano pierwszy most (Zielony). W XVI w. miasto przeżywało rozwój kulturalny i naukowy. W XVI w. jezuici zakładają pierwszą wyższą uczelnię – Akademię Wileńską (dzisiejszy Uniwersytet Wileński), powstają pierwsze drukarnie, w XVII w. pierwszy barokowy kościół św Kazimierza.


XVII wiek był okresem kryzysowym, miasto ucierpiało od pożarów, epidemii  oraz wojny z wojskami moskiewskimi w latach 1655-1661. Po trzecim rozbiorze Rzeczypospolitej zostało przyłączone do Cesarstwa Rosyjskiego, co obniżyło status byłej stolicy WKS. Po powstaniu listopadowym 1831 roku rozpoczęła się rusyfikacja. Zostało założone Muzeum Starożytności, przebudowano Pałac Biskupi (Pałac Prezydencki), linia kolejowa łącząca warszawę z Petrsburgiem, zbudowano gazownię, w 1904 roku wzniesiono pierwszą elektrownię, dzielnicę Zwierzyniec.


W 1918 roku Litwa odzyskało niepodleglość. W okresie międzywojennym Wilno, jako stolica województwa, należało do II Rzeczypospolitej, była silnym ośrodkiem kulturalnym i naukowym. Po drugiej wojnie światowej było stolicą jedej z republik ZSRR.

Od 1990 roku jest stolicą niepodległego państwa litewskiego. W 2004 roku wileńska starówka została wpisana na światową listę zabytków UNESCO.

Niegdyś dawna stolica Wielkiego Księstwa Litewskiego, dziś nieduże miasteczko 28 km od Wilna, 8 września 2022 obchodzi swoje umowne  urodziny.

Z inicjatywy D. Baronasa (pracownika Instytutu Historii Litwy) oraz A. Bumblauskasa (wykładowcy Uniwersytetu Wileńskiego) ustalono symboliczną datę urodzin Trok. Data 8 września w symboliczny sposób spina klamrą kilka powiązanych ze sobą wydarzeń historycznych. 

Po pierwsze Troki, tuż przed ustanowieniem stolicy w Wilnie w 1323 roku, na krótko stały się stolicą WKS.

Po drugie na 8 września 1430 roku zaplanowana została koronacja Witolda na króla (powiązanie z osobą władcy, który zbudował zamek na wyspie, w którym często rezydował, zbudował kościół parafialny, nadał Trokom prawa samorządowe oraz osiedlił Karaimów i Tatarów). 

Po trzecie 8 września, w święto maryjne Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, rozpoczynały się sławne odpusty, przyciągające pielgrzymów z całej Litwy przed obraz Madonny Trockiej, który jest też powiązany z osobą Witolda (władca i jego państwo gotowe do obrony Chrystusa i jego wiary).

Nowe symboliczne logo Trok ma kształt przecinka (widok zamku trockiego widziany z lotu ptaka). Łącząc przeszłość z teraźniejszością przekazuje przyszłym pokoleniom wielką gościnność, kulturę i historię.  

Sezon jubileuszowych obchodów potrwa od 5 maja do 8 września 2022 roku.

Troki zyskały status historycznej stolicy Litwy. Popularna legenda zapisana na stronach Kroniki Bychowcewa opowiada:

„Pewnego razu wielki książę Giedymin opuścił swoją stolicę Kernów, aby polować pięć mil za Wilią i znalazł w lesie piękną górę otoczoną gajami dębowymi i równinami; bardzo mu się podobało, osiadł tam, założył miasto i nadał mu nazwę Troki – miejsce, w którym znajdowały się Stare Troki – i przeniósł swoją stolicę z Kiernowa do Trok”.

Wycieczka

5%

zniżki

Przewodnik po
Wilnie

Aleksandra Jankowicz